Hiệu chuẩn van an toàn định kỳ là yêu cầu cần thiết để đảm bảo van tác động đúng áp suất cài đặt và bảo vệ hệ thống áp lực hoạt động an toàn. Theo thời gian, lò xo van và các chi tiết cơ khí bên trong có thể bị biến dạng, ăn mòn hoặc sai lệch thông số do nhiệt độ, áp suất và môi trường vận hành, khiến van mở không chính xác.

Nếu van an toàn tác động quá muộn, áp suất trong thiết bị có thể vượt giới hạn cho phép và dẫn đến nguy cơ nổ nồi hơi, bình chịu áp lực hoặc đường ống công nghiệp. Ngược lại, nếu van mở quá sớm, hệ thống sẽ bị thất thoát áp suất liên tục, gây gián đoạn sản xuất và làm tăng chi phí vận hành.

Không chỉ là yêu cầu kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn vận hành, hiệu chuẩn van an toàn định kỳ còn là nghĩa vụ bắt buộc theo Luật An toàn, vệ sinh lao động và các quy chuẩn kỹ thuật đối với thiết bị chịu áp lực. Doanh nghiệp không thực hiện đúng chu kỳ hiệu chuẩn và kiểm định có thể bị xử phạt hành chính, đình chỉ vận hành thiết bị hoặc phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra sự cố.

Vì vậy, việc hiệu chuẩn van an toàn định kỳ không chỉ giúp bảo vệ thiết bị và người vận hành mà còn duy trì hiệu suất ổn định, giảm rủi ro sự cố và đảm bảo hệ thống áp lực công nghiệp đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp luật hiện hành.

1. Nguyên nhân van an toàn sai thông số theo thời gian

Van an toàn hoạt động dựa trên cơ cấu cơ khí và chịu tác động liên tục từ áp suất, nhiệt độ, rung động và môi trường vận hành. Sau thời gian dài sử dụng, các chi tiết bên trong van có thể bị thay đổi đặc tính kỹ thuật, dẫn đến sai lệch áp suất tác động thực tế.

Biến dạng lò xo (Spring Relaxation/Fatigue)

Lò xo là bộ phận quyết định áp suất mở của van an toàn. Sau nhiều chu kỳ nén và giãn liên tục, lò xo có thể bị mỏi kim loại hoặc mất đàn hồi tự nhiên.

Khi hiện tượng này xảy ra, áp suất tác động của van sẽ không còn chính xác như thiết kế ban đầu. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến van mở quá sớm hoặc quá muộn.

Ăn mòn và đóng cặn trên đĩa van, đế van

Môi chất như hơi nước nóng, hóa chất hoặc khí công nghiệp có thể gây ăn mòn bề mặt làm kín của van theo thời gian.

Ngoài ra, cặn bẩn và tạp chất tích tụ lâu ngày cũng khiến đĩa van đóng không kín hoặc bị kẹt khi tác động. Điều này làm giảm độ ổn định và khả năng bảo vệ áp suất của van.

Tác động do rung lắc trong vận hành

Hệ thống áp lực công nghiệp thường phát sinh rung động liên tục từ máy nén khí, bơm áp lực hoặc quá trình vận hành của thiết bị.

Rung lắc kéo dài có thể làm thay đổi vị trí cơ cấu điều chỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến áp suất cài đặt của van an toàn.

Môi chất có tính ăn mòn cao

Các hệ thống sử dụng hơi nước bão hòa, hóa chất, khí nóng hoặc môi chất có tính oxy hóa mạnh thường khiến van an toàn xuống cấp nhanh hơn bình thường.

Trong môi trường này, chu kỳ hiệu chuẩn cần được thực hiện thường xuyên hơn để đảm bảo van luôn hoạt động đúng thông số kỹ thuật.

2. Hậu quả của van an toàn không được hiệu chuẩn đúng

Nhiều doanh nghiệp chỉ chú ý đến việc kiểm định mà bỏ qua hiệu chuẩn định kỳ. Đây là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn gây ra các sự cố quá áp nghiêm trọng trong công nghiệp.

Van tác động trễ (Áp suất thực lớn hơn Set Pressure)

Khi van mở chậm hơn áp suất cài đặt thực tế, áp suất bên trong hệ thống có thể vượt quá giới hạn thiết kế cho phép.

Hậu quả có thể bao gồm:

• Nổ nồi hơi hoặc bình chịu áp lực
• Thiệt hại lớn về tài sản và dây chuyền sản xuất
• Tai nạn lao động nghiêm trọng
• Nguy cơ cháy nổ công nghiệp
• Đình chỉ hoạt động thiết bị

Trong trường hợp xảy ra tai nạn, người phụ trách kỹ thuật hoặc doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý dân sự hoặc hình sự nếu không thực hiện hiệu chuẩn và kiểm định đúng quy định.

Van tác động sớm (Áp suất thực nhỏ hơn Set Pressure)

Nếu van mở sớm hơn mức áp suất thiết kế, hệ thống sẽ liên tục bị thất thoát áp suất trong quá trình vận hành.

Điều này dẫn đến:

• Mất áp liên tục
• Gián đoạn sản xuất
• Tăng tiêu thụ nhiên liệu và điện năng
• Giảm hiệu suất thiết bị
• Tăng chi phí vận hành lâu dài

Dù không gây nguy hiểm ngay lập tức như trường hợp mở trễ, nhưng tác động kinh tế và hiệu suất vận hành lại rất lớn.

3. Tần suất hiệu chuẩn van an toàn được khuyến nghị

Theo QCVN 01:2023/BLĐTBXH, van an toàn phải được kiểm định và theo dõi theo chu kỳ của thiết bị áp lực chính như nồi hơi hoặc bình chịu áp lực.

Tuy nhiên, trên thực tế vận hành công nghiệp, tần suất hiệu chuẩn nên được xây dựng dựa trên môi chất làm việc, điều kiện vận hành và mức độ rủi ro của hệ thống.

Khuyến nghị thực tế phổ biến

• 12 tháng/lần: Đối với hệ thống hơi nước, nhiệt độ cao hoặc môi trường ăn mòn
• 24 tháng/lần: Đối với môi chất sạch, khí nén ổn định và điều kiện vận hành nhẹ
• Hiệu chuẩn ngay: Sau sửa chữa, thay lò xo hoặc khi phát hiện van rò rỉ bất thường

Việc duy trì chu kỳ hiệu chuẩn phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro kỹ thuật và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

4. Bảng so sánh rủi ro: Có hiệu chuẩn vs Không hiệu chuẩn

5. Dấu hiệu van an toàn cần hiệu chuẩn ngay

Doanh nghiệp nên kiểm tra và hiệu chuẩn van an toàn ngay khi xuất hiện các dấu hiệu dưới đây:

• Van rò rỉ liên tục dù áp suất vận hành bình thường
• Van không tác động khi áp suất vượt ngưỡng cài đặt
• Áp suất hệ thống dao động bất thường
• Van đã quá hạn kiểm định hoặc hiệu chuẩn
• Tem kiểm định hoặc kẹp chì bị mất
• Van từng bị tháo ra sửa chữa hoặc thay lò xo

Việc tiếp tục sử dụng van trong tình trạng sai thông số có thể khiến toàn bộ hệ thống mất an toàn chỉ trong thời gian rất ngắn.

6. FAQ – Câu hỏi thường gặp

Hiệu chuẩn van an toàn mất bao lâu?

Thời gian hiệu chuẩn phụ thuộc vào số lượng van, kích thước và tình trạng thực tế của thiết bị. Thông thường, quá trình hiệu chuẩn và kiểm tra có thể hoàn thành trong vòng từ vài giờ đến 1–2 ngày làm việc.

Có thể tự hiệu chỉnh van an toàn mà không cần thuê đơn vị bên ngoài không?

Không. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối và tính pháp lý, doanh nghiệp không được tự ý tháo kẹp chì hoặc tự hiệu chỉnh van an toàn. Hoạt động hiệu chuẩn, cài đặt áp suất và bấm chì niêm phong bắt buộc phải được thực hiện bởi đơn vị kiểm định có thẩm quyền được nhà nước cấp phép.

Chi phí hiệu chuẩn van an toàn là bao nhiêu?

Chi phí phụ thuộc vào kích thước van, áp suất làm việc, số lượng thiết bị và hình thức kiểm tra tại chỗ hay tại phòng thử. Đối với hệ thống công nghiệp, doanh nghiệp nên yêu cầu khảo sát thực tế để nhận báo giá chính xác và tối ưu chi phí.

7. Đăng ký dịch vụ hiệu chuẩn & kiểm định van an toàn

Hiệu chuẩn van an toàn định kỳ là bước quan trọng giúp doanh nghiệp đảm bảo an toàn vận hành, hạn chế rủi ro cháy nổ và duy trì hiệu suất ổn định cho toàn bộ hệ thống áp lực.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang sử dụng nồi hơi, bình chịu áp lực hoặc hệ thống khí nén công nghiệp, hãy chủ động kiểm tra và hiệu chuẩn van an toàn đúng chu kỳ để tránh các rủi ro kỹ thuật và pháp lý không đáng có.

Xem chi tiết dịch vụ tại: Dịch vụ Hiệu chuẩn & Kiểm định Van An Toàn.

DỊCH VỤ SIE

✅ Tiết kiệm chi phí

✅ Hơn 3000 khách hàng hài lòng

✅ Đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm

✅ Đáp ứng các yêu cầu pháp luật

Liên hệ ngay  Để lại thông tin

Hotline: 0987.842.842