Quy định kiểm định áp kế là nội dung bắt buộc mà mọi doanh nghiệp đang sử dụng nồi hơi, bình chịu áp lực, hệ thống khí nén và thiết bị áp lực công nghiệp cần đặc biệt quan tâm. Theo các quy định hiện hành, áp kế lắp trên các thiết bị chịu áp lực thuộc Danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động bắt buộc phải được kiểm định kỹ thuật an toàn trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ trong suốt quá trình vận hành.
Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn cho nồi hơi, bình chịu áp lực và hệ thống đường ống công nghiệp mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của doanh nghiệp. Nếu không thực hiện đúng quy định kiểm định áp kế, doanh nghiệp có thể bị đình chỉ hoạt động thiết bị, xử phạt hành chính, thậm chí phải chịu trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố cháy nổ hoặc tai nạn lao động.
Vậy áp kế nào bắt buộc phải kiểm định? Chu kỳ kiểm định áp kế là bao lâu? Doanh nghiệp cần lựa chọn đơn vị kiểm định như thế nào để đúng quy định pháp luật? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn bộ quy định kiểm định áp kế mới nhất theo pháp luật Việt Nam hiện hành.
Nội dung chính
1. Khung pháp lý tổng quan về quy định kiểm định áp kế
Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 số 84/2015/QH13
Quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc quản lý, bảo dưỡng và vận hành an toàn máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt (như nồi hơi, bình chịu áp lực) nhằm phòng ngừa tai nạn lao động.
Luật Đo lường 2011 số 04/2011/QH13
Đây là cơ sở pháp lý điều chỉnh trực tiếp áp kế. Theo Luật này, áp kế (thiết bị đo áp suất) sử dụng để kiểm soát an toàn lao động được phân loại là Phương tiện đo nhóm 2 – nhóm thiết bị bắt buộc phải được kiểm định kiểm soát về đo lường trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ trong quá trình sử dụng.
Nghị định 44/2016/NĐ-CP và Nghị định 140/2018/NĐ-CP
Hai nghị định này hướng dẫn chi tiết về hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, quy định điều kiện cấp phép cho các tổ chức dịch vụ kiểm định kỹ thuật an toàn và quy định trách nhiệm thực hiện của doanh nghiệp.
Văn bản quy định về phương tiện đo nhóm 2
VBHN 06/VBHN-BKHCN 2025 và Thông tư 03/2024/TT-BKHCN quy định chi tiết danh mục phương tiện đo nhóm 2 bắt buộc phải kiểm định, trong đó áp kế lò xo, áp kế hiển thị số thuộc diện quản lý bắt buộc với chu kỳ kiểm định là 12 tháng.
Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH
Thông tư này Ban hành Danh mục máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động.
Nồi hơi, bình chịu áp lực, hệ thống khí nén, đường ống dẫn hơi… đều thuộc danh mục bắt buộc kiểm định, kéo theo các thiết bị phụ trợ đo lường đi kèm cũng phải kiểm soát nghiêm ngặt..
QCVN 01:2008/BLĐTBXH
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với nồi hơi và bình chịu áp lực, trong đó quy định bắt buộc phải lắp đặt áp kế phù hợp và kiểm tra độ chính xác của áp kế khi vận hành.
2. Áp kế nào bắt buộc phải kiểm định?
Không phải mọi loại áp kế đều thuộc diện bắt buộc kiểm định đo lường. Quy định kiểm định bắt buộc (Phương tiện đo nhóm 2) chỉ áp dụng với áp kế được sử dụng vào mục đích kiểm soát an toàn lao động trên các hệ thống áp lực cao
Áp kế lắp trên nồi hơi
Thiết bị sinh hơi có nguy cơ nổ cao, áp kế bắt buộc phải đạt cấp chính xác và được kiểm định định kỳ độc lập theo quy định đo lường.
Áp kế trên bình chịu áp lực
Áp dụng cho áp kế gắn cố định trên các bình khí nén công nghiệp, bình chứa khí hóa lỏng (LPG), bình gas công nghiệp, các bồn chứa áp lực công nghiệp
Áp kế trên hệ thống đường ống áp suất công nghiệp
Các hệ thống đường ống dẫn hơi nước, dẫn khí nén, hoặc hệ thống thủy lực vận hành ở áp suất cao thuộc nhóm cần kiểm soát nghiêm ngặt.
Lưu ý quan trọng
Áp kế độc lập dùng để kiểm tra thủ công, kiểm tra tay, hoặc thiết bị đo cầm tay không lắp cố định để giám sát vận hành thì không bắt buộc phải kiểm định, nhưng doanh nghiệp nên hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo độ chính xác kỹ thuật.
3. Ai chịu trách nhiệm kiểm định áp kế?
Trách nhiệm của doanh nghiệp
Theo Điều 16 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp sử dụng thiết bị có trách nhiệm chính trong việc chủ động lựa chọn tổ chức kiểm định, tổ chức thực hiện kiểm định lần đầu, định kỳ và lưu trữ hồ sơ kiểm định an toàn kỹ thuật.
Lưu ý quan trọng về đơn vị kiểm định áp kế
Do áp kế bị điều chỉnh trực tiếp bởi Luật Đo lường, doanh nghiệp không thể dùng đơn vị kiểm định an toàn lao động thông thường để kiểm định áp kế. Tổ chức thực hiện kiểm định áp kế phải là Tổ chức kiểm định đo lường được chỉ định bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học và Công nghệ).
Điều kiện bắt buộc của tổ chức kiểm định áp kế
Đơn vị thực hiện kiểm định phải có:
- Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo
- Được cấp Quyết định chỉ định tổ chức kiểm định phương tiện đo nhóm 2 (phạm vi áp kế kiểu lò xo, áp kế điện tử)
- Đội ngũ kiểm định viên đo lường có chứng chỉ đạt yêu cầu theo quy trình ĐLVN 08:2011 hoặc ĐLVN 263:2014
- Hệ thống chuẩn đo lường (bàn tạo áp, áp kế chuẩn) được liên kết chuẩn quốc gia và còn hiệu lực
4. Chu kỳ kiểm định bắt buộc
Chu kỳ kiểm định định kỳ phụ thuộc vào loại thiết bị chính mà áp kế được lắp đặt. Doanh nghiệp cần theo dõi đúng thời hạn để tránh vi phạm quy định pháp luật.
| Loại thiết bị | Chu kỳ kiểm định định kỳ |
|---|---|
| Nồi hơi | 3 năm (khám nghiệm bên trong), 6 năm (thử bền) |
| Bình chịu áp lực | 3 năm |
| Áp kế trên thiết bị áp lực | 12 tháng |
Áp kế lò xo và áp kế điện tử bắt buộc phải kiểm định đo lường định kỳ 12 tháng một lần, độc lập với chu kỳ kiểm định 3-6 năm của nồi hơi hay bình chịu áp lực.
Trong thực tế, với các hệ thống vận hành liên tục, môi trường nhiệt độ cao hoặc hóa chất ăn mòn, chu kỳ kiểm định có thể được rút ngắn để đảm bảo an toàn tối đa.
5. Hậu quả khi không kiểm định áp kế
Việc không kiểm định áp kế đúng hạn không chỉ làm tăng nguy cơ mất an toàn mà còn kéo theo nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng cho doanh nghiệp.
Đình chỉ vận hành thiết bị
Cơ quan quản lý nhà nước hoặc đoàn thanh tra an toàn lao động có quyền yêu cầu dừng vận hành thiết bị nếu phát hiện áp kế quá hạn kiểm định hoặc không đủ điều kiện an toàn.
Xử phạt hành chính
Doanh nghiệp có thể bị xử phạt theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn lao động nếu không thực hiện kiểm định đúng quy định.
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố
Nếu xảy ra tai nạn lao động, cháy nổ hoặc sự cố áp suất mà nguyên nhân liên quan đến việc không kiểm định thiết bị, doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy mức độ hậu quả.
6. FAQ – Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp mới mua thiết bị cũ có phải kiểm định lại không?
Có. Dù thiết bị đã từng được kiểm định trước đó, khi chuyển chủ sở hữu hoặc đưa vào sử dụng tại địa điểm mới, doanh nghiệp nên thực hiện kiểm định lại để đảm bảo tính pháp lý và an toàn vận hành.
Kiểm định hết hạn bao lâu thì vi phạm?
Ngay khi tem kiểm định hết hiệu lực mà doanh nghiệp vẫn tiếp tục vận hành thiết bị thì đã được xem là vi phạm quy định về an toàn lao động.
Ai có quyền đình chỉ thiết bị quá hạn kiểm định?
Cơ quan thanh tra lao động, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền hoặc đơn vị kiểm tra an toàn kỹ thuật có thể yêu cầu đình chỉ vận hành nếu phát hiện thiết bị không còn đủ điều kiện an toàn.
7. Dịch vụ kiểm định áp kế đúng quy định pháp luật
Việc kiểm định áp kế đúng thời hạn không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn trực tiếp bảo vệ con người, tài sản và toàn bộ hệ thống sản xuất.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang sử dụng nồi hơi, bình chịu áp lực, hệ thống khí nén hoặc thiết bị áp lực công nghiệp, hãy chủ động kiểm định đúng hạn để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo an toàn vận hành lâu dài.
Liên hệ ngay để được tư vấn kiểm định áp kế nhanh chóng, hồ sơ đầy đủ, đúng quy chuẩn và hỗ trợ tận nơi trên toàn quốc.
DỊCH VỤ SIE
✅ Tiết kiệm chi phí
✅ Hơn 3000 khách hàng hài lòng
✅ Đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm
✅ Đáp ứng các yêu cầu pháp luật
