Quy trình hiệu chuẩn van an toàn gồm các bước: kiểm tra hồ sơ kỹ thuật, đánh giá ngoại quan, thử áp suất tác động trên bàn thử chuyên dụng, hiệu chỉnh áp suất nếu sai lệch, thử độ kín và niêm phong kẹp chì sau khi đạt yêu cầu. Toàn bộ quá trình phải được thực hiện bởi đơn vị kiểm định có đủ điều kiện theo quy định kỹ thuật an toàn hiện hành.
Việc hiệu chuẩn đúng quy trình giúp van an toàn tác động chính xác tại áp suất cài đặt, đảm bảo thiết bị áp lực vận hành an toàn, hạn chế nguy cơ nổ áp suất và đáp ứng yêu cầu pháp lý theo Luật An toàn, vệ sinh lao động và Nghị định số 44/2016/NĐ-CP
Nội dung chính
1. Điều kiện tiên quyết trước khi hiệu chuẩn van an toàn
Trước khi tiến hành hiệu chuẩn, van an toàn cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện kỹ thuật và an toàn để tránh rủi ro trong quá trình thử áp.
Van phải được tháo khỏi hệ thống
Trong hầu hết trường hợp, van an toàn cần được tháo khỏi hệ thống để đưa lên bàn thử chuyên dụng. Điều này giúp quá trình kiểm tra đạt độ chính xác cao và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người vận hành.
Xả hết áp và khử môi chất
Thiết bị phải được xả hoàn toàn áp suất trước khi tháo van. Đối với các hệ thống sử dụng môi chất độc hại, dễ cháy hoặc hơi nóng áp suất cao, cần thực hiện khử môi chất và làm nguội thiết bị theo đúng quy trình an toàn.
Chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các thông tin liên quan đến van an toàn như:
- Lý lịch và thông số kỹ thuật của van
- Áp suất cài đặt yêu cầu (Set Pressure)
- Loại môi chất làm việc
- Thông tin thiết bị chính: nồi hơi, bình chịu áp lực, đường ống áp lực
- Biên bản kiểm định hoặc hiệu chuẩn trước đó (nếu có)
2. Quy trình hiệu chuẩn van an toàn từng bước
Quy trình hiệu chuẩn van an toàn thường được thực hiện theo tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình kiểm định hiện hành nhằm đảm bảo kết quả có độ chính xác và giá trị pháp lý.
Bước 1: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật
Kiểm định viên tiến hành kiểm tra và xác nhận các thông số kỹ thuật của van trước khi thử áp.
Nội dung kiểm tra gồm:
- Xác nhận áp suất cài đặt (Set Pressure)
- Đối chiếu với áp suất làm việc cho phép của thiết bị chính
- Kiểm tra model, kích thước và chủng loại van
- Xác minh hồ sơ kiểm định trước đó
Việc kiểm tra hồ sơ giúp xác định đúng tiêu chuẩn áp dụng và tránh hiệu chỉnh sai thông số kỹ thuật.
Bước 2: Kiểm tra ngoại quan van an toàn
Van sẽ được kiểm tra tổng thể nhằm phát hiện các dấu hiệu hư hỏng hoặc xuống cấp ảnh hưởng đến khả năng hoạt động.
Các bộ phận cần kiểm tra gồm:
- Thân van
- Ty van
- Đĩa van
- Lò xo
- Buồng van
Kiểm định viên sẽ ghi nhận tình trạng ăn mòn, nứt vỡ, biến dạng hoặc dấu hiệu hư hỏng vật liệu trước khi thực hiện thử áp suất.
Bước 3: Thử áp suất tác động lần 1 (As-Found)
Van được lắp lên bàn thử chuyên dụng và tiến hành tăng áp từ từ bằng hệ thống tạo áp khí hoặc thủy lực.
Khi van bắt đầu tác động, kiểm định viên sẽ ghi nhận giá trị áp suất thực tế và so sánh với áp suất cài đặt ban đầu.
Sai số cho phép thường nằm trong khoảng ±3% tùy theo tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho từng loại van.
Đây là bước giúp xác định van có đang hoạt động đúng thông số kỹ thuật hay không.
Bước 4: Hiệu chỉnh áp suất (nếu sai lệch)
Nếu áp suất tác động thực tế không đạt yêu cầu, kiểm định viên sẽ tiến hành điều chỉnh cơ cấu lò xo của van.
Việc điều chỉnh được thực hiện thông qua vít chỉnh lò xo (Spring Adjusting Screw) trên thân van.
Quá trình hiệu chỉnh cần:
- Thực hiện từng bước nhỏ
- Kiểm tra lại sau mỗi lần điều chỉnh
- Sử dụng dụng cụ chuyên dụng đạt chuẩn
Tuyệt đối không sử dụng phương pháp thủ công hoặc tự ý can thiệp bằng dụng cụ không chuyên vì có thể làm sai lệch hoàn toàn áp suất tác động của van.
Bước 5: Thử áp suất tác động lần 2 (As-Left) và thử độ kín
Sau khi hiệu chỉnh xong, van sẽ tiếp tục được thử lại để xác nhận áp suất tác động cuối cùng đạt đúng dung sai cho phép.
Đồng thời, kiểm định viên cũng thực hiện thử độ kín để đảm bảo:
- Van đóng kín hoàn toàn sau khi xả áp
- Không xảy ra hiện tượng rò rỉ môi chất
- Đảm bảo khả năng vận hành ổn định lâu dài
Kết quả kiểm tra sẽ được lập thành biên bản kỹ thuật.
Bước 6: Niêm phong và cấp giấy chứng nhận
Sau khi van đạt yêu cầu kỹ thuật, đơn vị kiểm định sẽ tiến hành:
- Kẹp chì vít chỉnh áp suất
- Niêm phong chống can thiệp trái phép
- Dán tem kiểm định
- Cấp giấy chứng nhận kiểm định hoặc hiệu chuẩn
Tem kiểm định thường thể hiện rõ ngày kiểm định và thời hạn hiệu lực để doanh nghiệp dễ dàng theo dõi chu kỳ tiếp theo.
3. Các lỗi thường gặp trong hiệu chuẩn van an toàn
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp hoặc đơn vị kỹ thuật thực hiện hiệu chuẩn chưa đúng quy trình, dẫn đến kết quả thiếu chính xác hoặc không có giá trị pháp lý.
Thử áp ở nhiệt độ môi trường
Một số hệ thống làm việc với hơi nóng hoặc nhiệt độ cao nhưng lại thử van ở điều kiện nhiệt độ thường, khiến kết quả áp suất tác động không phản ánh đúng điều kiện vận hành thực tế.
Không thử độ kín sau khi đóng
Nhiều trường hợp chỉ kiểm tra áp suất mở mà bỏ qua bước thử độ kín sau khi van đóng lại. Điều này dễ dẫn đến tình trạng rò rỉ môi chất khi hệ thống vận hành.
Không lập biên bản kỹ thuật
Nếu không có biên bản và hồ sơ kỹ thuật đầy đủ, kết quả hiệu chuẩn sẽ không có giá trị pháp lý khi thanh tra hoặc kiểm tra an toàn lao động.
4. Phân biệt điều chỉnh áp suất đúng cách và sai cách
| Điều chỉnh đúng kỹ thuật | Điều chỉnh sai kỹ thuật |
|---|---|
| Dùng bàn thử chuyên dụng đạt chuẩn | Tăng áp thủ công không kiểm soát |
| Điều chỉnh từng bước và thử lại | Vặn vít tối đa rồi mới thử |
| Được thực hiện bởi kiểm định viên có chứng chỉ | Thợ vận hành tự ý can thiệp |
| Có lập biên bản kỹ thuật đầy đủ | Không lưu hồ sơ hiệu chuẩn |
| Kẹp chì niêm phong sau khi hoàn thành | Không niêm phong chống can thiệp |
5. Đăng ký dịch vụ hiệu chuẩn van an toàn
Hiệu chuẩn van an toàn đúng quy trình kỹ thuật giúp doanh nghiệp đảm bảo an toàn vận hành, giảm nguy cơ quá áp và đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp luật về thiết bị áp lực.
Nếu doanh nghiệp của bạn cần kiểm định hoặc hiệu chuẩn van an toàn cho nồi hơi, bình chịu áp lực hoặc hệ thống đường ống công nghiệp, hãy liên hệ ngay để được tư vấn kỹ thuật và báo giá nhanh chóng.
Xem thêm: Dịch vụ Hiệu chuẩn & Kiểm định Van An Toàn
6. FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có thể điều chỉnh van an toàn mà không tháo khỏi hệ thống không?
Trong một số trường hợp đặc biệt, có thể thực hiện thử và điều chỉnh online bằng thiết bị chuyên dụng. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp vẫn cần tháo van khỏi hệ thống để đảm bảo độ chính xác và an toàn tuyệt đối trong quá trình hiệu chuẩn.
Sau khi hiệu chuẩn cần lưu hồ sơ bao lâu?
Doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ biên bản hiệu chuẩn, giấy chứng nhận và hồ sơ kỹ thuật trong suốt thời gian thiết bị vận hành để phục vụ công tác quản lý an toàn và thanh tra khi cần thiết.
Van an toàn bị tác động quá nhiều lần có ảnh hưởng độ chính xác không?
Có. Việc van thường xuyên tác động ở áp suất cao có thể khiến lò xo bị mỏi, làm thay đổi áp suất cài đặt và giảm độ chính xác theo thời gian. Đây là lý do doanh nghiệp cần thực hiện hiệu chuẩn định kỳ đúng chu kỳ khuyến nghị.
DỊCH VỤ SIE
✅ Tiết kiệm chi phí
✅ Hơn 3000 khách hàng hài lòng
✅ Đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm
✅ Đáp ứng các yêu cầu pháp luật
