Kiểm định xe nâng hàng là yêu cầu an toàn quan trọng đối với các thiết bị thuộc phạm vi kiểm định. Theo QCVN 25:2015/BLĐTBXH và QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH, xe nâng hàng sử dụng động cơ có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên, thuộc đúng phạm vi áp dụng, phải được kiểm định kỹ thuật an toàn. Quy trình có các hình thức kiểm định lần đầu, định kỳ và bất thường.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào tên gọi “xe nâng” hoặc nguồn năng lượng dầu/điện để kết luận. Cần đối chiếu loại xe, tải trọng nâng, cấu tạo và phạm vi áp dụng của quy chuẩn.

1. Kiểm định xe nâng hàng là gì?

Kiểm định xe nâng hàng là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy trình kiểm định áp dụng, nhằm xác định xe có đáp ứng các yêu cầu an toàn để đưa vào sử dụng hoặc tiếp tục sử dụng hay không.

Theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH, kiểm định xe nâng hàng được thực hiện theo các hình thức:

• Kiểm định lần đầu
• Kiểm định định kỳ
• Kiểm định bất thường

Quy trình kiểm định gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra kỹ thuật bên ngoài, kiểm tra kỹ thuật – thử không tải, thử tải và xử lý kết quả kiểm định.

Kiểm định khác gì bảo dưỡng?

Doanh nghiệp cần phân biệt hai hoạt động này: xe được bảo dưỡng tốt không có nghĩa là đã hoàn thành nghĩa vụ kiểm định nếu thiết bị thuộc diện phải kiểm định.

2. Xe nâng hàng nào phải kiểm định?

Xe nâng hàng sử dụng động cơ có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên thuộc phạm vi của QCVN 25:2015/BLĐTBXH; QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH áp dụng kiểm định đối với xe nâng hàng có tải trọng từ 1.000 kg trở lên, di chuyển bằng bánh lốp và dùng để nâng, hạ tải theo khung dẫn hướng.

Có thể tra nhanh theo các tiêu chí sau:

QCVN 25:2015/BLĐTBXH được ban hành kèm Thông tư 51/2015/TT-BLĐTBXH và hiện được cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn của VSQI ghi nhận ở trạng thái còn hiệu lực.

Lưu ý về phạm vi áp dụng

Không nên hiểu đơn giản rằng “mọi xe nâng từ 1.000 kg đều phải kiểm định” mà không xem xét cấu tạo và loại xe.

Trong một trả lời chính thức được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ năm 2025, Bộ Nội vụ nêu rõ QCVN 25:2015/BLĐTBXH không áp dụng đối với xe nâng công nghiệp loại 1 trục đơn. Vì vậy, với những thiết bị có cấu tạo đặc thù, doanh nghiệp cần đối chiếu đúng phạm vi quy chuẩn trước khi kết luận nghĩa vụ kiểm định.

Cách xác định an toàn: kiểm tra loại xe + tải trọng nâng + cấu tạo + thông số kỹ thuật, thay vì chỉ dựa vào tên gọi “xe nâng hàng”.

→ Tham khảo: Kiểm Định Xe Nâng

3. Xe nâng 1 tấn có bắt buộc kiểm định không?

Xe nâng hàng có tải trọng nâng 1.000 kg tương đương 1 tấn và nằm đúng trong ngưỡng “từ 1.000 kg trở lên” của QCVN 25:2015/BLĐTBXH và QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH. Nếu thiết bị đồng thời đáp ứng phạm vi áp dụng của quy chuẩn và quy trình, doanh nghiệp phải thực hiện kiểm định theo yêu cầu tương ứng.

1 tấn được tính như thế nào?

• 1 tấn = 1.000 kg.
• Mốc 1.000 kg là tải trọng nâng, không phải trọng lượng bản thân xe.
• Thông số cần kiểm tra trên hồ sơ kỹ thuật hoặc nhãn/thông số của nhà sản xuất.

Ví dụ:

Lưu ý: “Xe nâng 1 tấn” trong bài này phải được hiểu là xe có tải trọng nâng 1.000 kg, không phải xe có trọng lượng bản thân 1.000 kg.

4. Xe nâng dầu và xe nâng điện khác nhau thế nào?

Xe nâng dầu và xe nâng điện khác nhau về nguồn năng lượng, nhưng việc xác định có thuộc diện kiểm định hay không không chỉ dựa vào việc xe chạy dầu hay chạy điện. Cần xác định loại xe, tải trọng nâng và phạm vi áp dụng của quy chuẩn.

Xe nâng điện có phải kiểm định không?

Chạy điện không đồng nghĩa với việc xe được miễn kiểm định.

Nếu xe nâng điện là xe nâng hàng sử dụng động cơ và đáp ứng các điều kiện thuộc phạm vi QCVN 25:2015/BLĐTBXH, doanh nghiệp cần thực hiện kiểm định theo quy định áp dụng.

Ngược lại, nếu thiết bị có cấu tạo hoặc loại hình nằm ngoài phạm vi của quy chuẩn thì cần xác định theo đúng trường hợp cụ thể. Đây cũng là lý do không nên chỉ căn cứ vào cụm từ “xe nâng điện” để kết luận.

→ Xem thêm: Xe nâng điện có phải kiểm định không? 7 điều doanh nghiệp cần biết

5. Khi nào phải kiểm định lần đầu?

Kiểm định lần đầu được thực hiện trước khi đưa xe nâng thuộc phạm vi kiểm định vào sử dụng, nhằm đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng. QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH định nghĩa kiểm định lần đầu là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn trước khi đưa thiết bị vào sử dụng.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị kiểm định lần đầu ngay từ giai đoạn tiếp nhận thiết bị, đặc biệt với xe mới hoặc thiết bị nhập khẩu.

Hồ sơ theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH đối với kiểm định lần đầu gồm:

• Lý lịch thiết bị;
• Hồ sơ kỹ thuật của thiết bị;
• Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức được chỉ định cấp theo quy định.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ giúp quá trình kiểm định được thực hiện thuận lợi hơn.

6. Khi nào phải kiểm định định kỳ?

Thời hạn kiểm định định kỳ xe nâng hàng theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH là 02 năm; đối với xe nâng hàng đã sử dụng trên 10 năm, thời hạn kiểm định định kỳ là 01 năm. Nhà chế tạo hoặc cơ sở sử dụng có thể yêu cầu thời hạn ngắn hơn; nếu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia quy định thời hạn khác thì thực hiện theo quy chuẩn đó.

Bảng thời hạn kiểm định xe nâng hàng

Doanh nghiệp nên theo dõi:

1. Ngày kiểm định gần nhất;
2. Ngày hết hạn;
3. Tình trạng sử dụng và bảo dưỡng;
4. Hồ sơ kiểm định trước;
5. Thời điểm dự kiến cần kiểm định lại.

Khuyến nghị: Không nên chờ đến sát ngày hết hạn mới bắt đầu tìm đơn vị kiểm định, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều xe nâng hoặc xe hoạt động liên tục.

7. Khi nào phải kiểm định bất thường?

Theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH, kiểm định bất thường đối với xe nâng hàng được thực hiện sau khi sửa chữa, nâng cấp, cải tạo có ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị hoặc khi có yêu cầu của cơ sở sử dụng, cơ quan có thẩm quyền.

Có thể hình dung:

Sửa chữa/nâng cấp/cải tạo ảnh hưởng đến an toàn
↓
Xem xét yêu cầu kiểm định bất thường
↓
Chuẩn bị hồ sơ liên quan
↓
Thực hiện kiểm định theo trường hợp áp dụng

Đối với trường hợp cải tạo, sửa chữa, hồ sơ kiểm định bất thường có thể cần bổ sung hồ sơ thiết kế cải tạo, sửa chữa và biên bản nghiệm thu kỹ thuật. QTKĐ cũng quy định xem xét hồ sơ quản lý sử dụng, vận hành, bảo dưỡng và kết quả các lần kiểm định trước.

Lưu ý: Không nên tự mở rộng danh sách các trường hợp “bất thường”. Khi xe đã sửa chữa, cải tạo hoặc có tình huống đặc biệt, doanh nghiệp nên đối chiếu đúng QTKĐ và hồ sơ thực tế của thiết bị.

8. Hồ sơ kiểm định xe nâng hàng cần chuẩn bị gì?

Hồ sơ kiểm định xe nâng hàng phụ thuộc vào hình thức kiểm định. Với kiểm định lần đầu, định kỳ và bất thường, QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH quy định các nhóm hồ sơ khác nhau.

Hồ sơ kiểm định lần đầu

Thông thường cần:

• Lý lịch thiết bị;
• Hồ sơ kỹ thuật;
• Giấy chứng nhận hợp quy theo quy định.

Hồ sơ kiểm định định kỳ

Cần chuẩn bị:

• Lý lịch thiết bị;
• Hồ sơ kỹ thuật;
• Hồ sơ quản lý sử dụng;
• Hồ sơ vận hành, bảo dưỡng;
• Kết quả các lần kiểm định trước.

Hồ sơ kiểm định bất thường

Ngoài các hồ sơ liên quan đến quá trình sử dụng, tùy trường hợp có thể cần:

• Hồ sơ thiết kế cải tạo, sửa chữa;
• Biên bản nghiệm thu kỹ thuật;
• Kết quả kiểm định trước;
• Biên bản kiểm tra của cơ quan chức năng nếu có.

Checklist nhanh cho doanh nghiệp

• ☐ Tên, loại và model xe
• ☐ Số chế tạo/serial
• ☐ Tải trọng nâng
• ☐ Năm sản xuất
• ☐ Nhà chế tạo
• ☐ Nguồn động lực
• ☐ Lý lịch thiết bị
• ☐ Hồ sơ kỹ thuật
• ☐ Hồ sơ kiểm định trước nếu có
• ☐ Hồ sơ vận hành, bảo dưỡng
• ☐ Hồ sơ sửa chữa/cải tạo nếu có
• ☐ Địa điểm đặt và sử dụng xe

QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH cũng thể hiện các thông tin cơ bản của xe cần ghi nhận trong hồ sơ kiểm định như loại và mã hiệu, số chế tạo, năm chế tạo, nhà chế tạo, nguồn động lực, tải trọng làm việc/thiết kế và công dụng.

Không chắc hồ sơ xe của bạn đã đầy đủ? Gửi thông tin thiết bị cho SIE để được hỗ trợ kiểm tra trước khi lên lịch kiểm định.

9. Quy trình kiểm định xe nâng hàng gồm những bước nào?

Theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH, quy trình kiểm định xe nâng hàng gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra kỹ thuật bên ngoài, kiểm tra kỹ thuật – thử không tải, thử tải và xử lý kết quả kiểm định.

Quy trình kiểm định xe nâng hàng

1. Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị
↓
2. Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài
↓
3. Kiểm tra kỹ thuật – thử không tải
↓
4. Thử tải theo phương pháp áp dụng
↓
5. Đánh giá và xử lý kết quả kiểm định

Trong quá trình kiểm tra, kiểm định viên có thể đánh giá các bộ phận như:

• Càng nâng;
• Khung nâng;
• Xi lanh nâng và nghiêng;
• Cơ cấu mang tải;
• Hệ thống thủy lực;
• Hệ thống di chuyển;
• Hệ thống phanh;
• Thiết bị an toàn;
• Hệ thống tín hiệu, quan sát và chiếu sáng.

QTKĐ quy định thử tĩnh với tải trọng thử 125% SWL hoặc 125% tải trọng sử dụng phù hợp, thời gian thử 10 phút; thử động với 110% SWL hoặc 110% tải trọng sử dụng phù hợp. Đây là nội dung kỹ thuật dành cho quá trình kiểm định, doanh nghiệp không nên tự thực hiện thay cho đơn vị kiểm định có thẩm quyền.

Nếu xe không đạt kiểm định thì sao?

Khi thiết bị không đạt yêu cầu, biên bản kiểm định phải ghi rõ nguyên nhân, kiến nghị khắc phục và thời hạn thực hiện kiến nghị. Sau khi khắc phục, doanh nghiệp thực hiện các bước đánh giá/kiểm định lại theo trường hợp áp dụng.

10. Những lỗi doanh nghiệp thường gặp khi kiểm định xe nâng

1. Nhầm tải trọng nâng với trọng lượng xe

Mốc 1.000 kg trong QCVN 25:2015/BLĐTBXH liên quan đến tải trọng nâng, không phải trọng lượng bản thân xe.

Đây là một trong những thông tin đầu tiên cần kiểm tra khi xác định phạm vi áp dụng.

2. Nghĩ xe nâng điện không cần kiểm định

Nguồn năng lượng không phải là yếu tố duy nhất để xác định nghĩa vụ kiểm định.

Xe nâng điện vẫn có thể thuộc phạm vi kiểm định nếu đáp ứng các điều kiện áp dụng của quy chuẩn.

3. Không theo dõi thời hạn kiểm định

Doanh nghiệp có thể bỏ sót thời điểm kiểm định định kỳ nếu không quản lý riêng ngày kiểm định của từng xe.

Nên lập danh sách theo dõi:

4. Thiếu hồ sơ thiết bị

Hồ sơ thiếu hoặc không đồng nhất thông tin có thể khiến quá trình chuẩn bị kiểm định mất thêm thời gian.

Doanh nghiệp nên kiểm tra trước model, số chế tạo, tải trọng, năm sản xuất và hồ sơ kỹ thuật.

5. Chỉ bảo dưỡng mà không kiểm định

Bảo dưỡng giúp duy trì tình trạng thiết bị, còn kiểm định là hoạt động đánh giá an toàn theo quy trình áp dụng.

Vì vậy, bảo dưỡng và kiểm định là hai công việc khác nhau và không nên sử dụng một hoạt động để thay thế cho hoạt động còn lại.

11. Căn cứ pháp lý về kiểm định xe nâng hàng

Các tài liệu quan trọng cần tham khảo khi xác định phạm vi và thực hiện kiểm định xe nâng hàng gồm:

• QCVN 25:2015/BLĐTBXH – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với xe nâng hàng sử dụng động cơ, có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên. VSQI hiện ghi nhận quy chuẩn này ở trạng thái còn hiệu lực.
• Thông tư 51/2015/TT-BLĐTBXH – văn bản ban hành QCVN 25:2015/BLĐTBXH.
• QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH – Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn xe nâng hàng. Quy trình này được ban hành kèm Thông tư 54/2016/TT-BLĐTBXH.
• Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH – văn bản liên quan danh mục máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, trong đó có xe nâng hàng dùng động cơ có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên; khi áp dụng cần đồng thời đối chiếu phạm vi cụ thể của quy chuẩn. Nội dung giải đáp chính thức năm 2025 của Bộ Nội vụ cũng nhấn mạnh điểm này.

Lưu ý: Khi xác định một mẫu xe cụ thể có thuộc diện kiểm định hay không, nên ưu tiên đối chiếu đúng cấu tạo, thông số kỹ thuật và phạm vi áp dụng của quy chuẩn, thay vì chỉ dựa trên tên thương mại của thiết bị.

12. FAQ – Câu hỏi thường gặp về kiểm định xe nâng hàng

Xe nâng hàng có phải kiểm định không?

Có, nếu xe thuộc phạm vi kiểm định theo quy định hiện hành. QCVN 25:2015/BLĐTBXH áp dụng đối với xe nâng hàng sử dụng động cơ có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên; QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH quy định quy trình kiểm định đối với xe nâng hàng từ 1.000 kg trở lên thuộc phạm vi nêu trong quy trình. Cần kiểm tra thêm loại xe và cấu tạo thực tế.

Xe nâng 1 tấn có phải kiểm định không?

Xe nâng hàng có tải trọng nâng 1.000 kg nằm trong ngưỡng từ 1.000 kg trở lên. Nếu xe đáp ứng đầy đủ phạm vi áp dụng của QCVN 25:2015/BLĐTBXH và QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH thì doanh nghiệp phải thực hiện kiểm định theo quy định.

Xe nâng điện có phải kiểm định không?

Xe nâng điện không được xác định nghĩa vụ kiểm định chỉ dựa vào nguồn điện. Nếu là xe nâng hàng sử dụng động cơ, có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên và thuộc phạm vi quy chuẩn thì phải thực hiện kiểm định. Với thiết bị có cấu tạo đặc thù, cần kiểm tra phạm vi áp dụng cụ thể.

Kiểm định xe nâng hàng bao lâu một lần?

Theo QTKĐ:17-2016/BLĐTBXH, thời hạn kiểm định định kỳ xe nâng hàng là 02 năm; xe nâng hàng đã sử dụng trên 10 năm có thời hạn định kỳ 01 năm. Nhà chế tạo hoặc cơ sở có thể yêu cầu thời hạn ngắn hơn; nếu QCVN áp dụng quy định thời hạn khác thì thực hiện theo QCVN đó.

Xe nâng hết hạn kiểm định có được tiếp tục sử dụng không?

Doanh nghiệp cần bảo đảm xe thuộc diện kiểm định được kiểm định đúng thời hạn áp dụng trước khi tiếp tục sử dụng. Khi gần đến hạn, nên chủ động kiểm tra hồ sơ và đăng ký kiểm định để tránh gián đoạn hoạt động. Trường hợp cụ thể cần đối chiếu quy định áp dụng cho thiết bị và tình trạng kiểm định thực tế.

Cần kiểm định xe nâng hàng?

Nếu doanh nghiệp đang sử dụng xe nâng dầu, xe nâng điện hoặc nhiều loại xe nâng khác nhau và chưa chắc thiết bị có thuộc diện kiểm định, có thể chuẩn bị các thông tin:

Loại xe + model + tải trọng nâng + số lượng + địa điểm sử dụng

SIE có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát thông tin thiết bị, xác định phạm vi cần kiểm tra và tư vấn phương án kiểm định phù hợp.

SIE – Kiểm định An toàn, đồng hành cùng doanh nghiệp.

DỊCH VỤ SIE

✅ Tiết kiệm chi phí

✅ Hơn 3000 khách hàng hài lòng

✅ Đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm

✅ Đáp ứng các yêu cầu pháp luật

Liên hệ ngay  Để lại thông tin

Hotline: 0987.842.842